China stuurt bemande duikboot naar het ‘verboden gebied’ 5.277 meter diep onder het Noordpoolgebied – wat het vastlegt op de Gakkelrug kan kaarten en theorieën herschrijven
De wetenschap heeft een grote mijlpaal bereikt: voor het eerst werd een bemand duikvaartuig onder het dikke pakijs van de Arctische Oceaan gestuurd. Met het Chinese diepzeevaartuig Fendouzhe werd een diepte van 5.277 meter bereikt om de oostelijke Gakkelrug te onderzoeken. Deze onontgonnen zone tussen Groenland en Siberië biedt een zeldzame blik op mogelijk uniek diepzeeleven en veranderingen in de snel opwarmende Arctische regio.
Een diepzeemissie van ongekende omvang
De expeditie, uitgevoerd vanaf het nieuwe ijsbestendige onderzoeksschip Tan Suo San Hao, was zowel een technisch hoogstandje als een wetenschappelijke prestatie. In totaal voerden onderzoekers 43 duiken uit tijdens een reis van ongeveer 3 maanden. De Fendouzhe nam 32 van deze duiken voor haar rekening, terwijl het schip 100 dagen op zee bleef.
Betrokken instituten zoals het Ministry of Natural Resources en de Chinese Academy of Sciences benadrukken het belang van deze operatie. Hun observaties, samen met rapporten die zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature, openen de deur naar nieuwe ontdekkingen over de diepzee-ecosystemen onder het pakijs (dat meer dan 80% van het wateroppervlak bedekt).
Wat we geografisch ontdekten en hoe de duiken verliepen
De oostelijke Gakkelrug is een onderwater vulkanische bergketen en maakt deel uit van het wereldwijde netwerk van midden-oceaanruggen. Hier schuiven tektonische platen uit elkaar en ontstaat nieuwe oceaankorst. Voor elke duik moest het ijsbrekende schip een tijdelijke poel in het pakijs maken zodat het duikvaartuig veilig naar beneden kon.
Navigeren onder het ijs vroeg om speciale coördinatie: geavanceerde sonar- en camerasystemen werden ingezet om open water te vinden en veilig te manoeuvreren.
Monsters en waarnemingen van leven uit de diepte
Er werden verschillende types monsters verzameld: sedimentkernen, gesteenten, zeewater en biologische monsters. Deze specimens gaan naar laboratoria voor gedetailleerde analyse, een proces dat jaren kan duren. Een belangrijk onderzoeksdoel is het zoeken naar hydrothermale bronnen, omdat die chemolithotrofische ecosystemen kunnen voeden (ecosystemen die hun energie uit chemische bronnen halen in plaats van uit zonlicht).
Eerdere studies op de westelijke Gakkelrug in 2003 en 2022 lieten al zien dat dergelijke levensvormen op deze diepten kunnen voorkomen.
Wat dit op lange termijn kan betekenen en toekomstig onderzoek
De resultaten van deze missie kunnen niet alleen ons begrip van aardse ecosystemen vergroten, maar hebben ook astrobiologische gevolgen. De ontdekkingen kunnen bijvoorbeeld aanwijzingen geven over leven op ijzige manen zoals Europa. Daarnaast kunnen de data klimaatsmodellen verfijnen die worden gebruikt bij plannen voor kustverdediging en stedelijke ontwikkeling. De Gakkelrug kan op grote schaal invloed hebben op oceaanstromingen en zo ook op wereldwijde weerpatronen.
Dit pioniersonderzoek is nog maar het begin; de verzamelde data hebben het potentieel om onze kijk op de diepzee en het klimaat fundamenteel te veranderen. Met jaren van gedetailleerde studies in het vooruitzicht willen wetenschappers deze vondsten verder uitpluizen en begrijpen wat ze betekenen voor onze planeet en mogelijk andere werelden.